Home → Sức khỏe → Bệnh tiêu hóa → Trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa lên mũi, nôn trớ sữa liên tục phải làm sao???


Trẻ sơ sinh bị ọc sữa việc xử lý cũng khá đơn giản nhưng phần lớn các mẹ mới nuôi trẻ sơ sinh lần đầu thì thường khá lúng túng, lo lắng. loanthehongnhan.vn sau đây sẽ chia sẻ đến các bà mẹ trẻ một số kiến thức về nguyên nhân và quá trình cho con bú để tránh tình trạng trẻ sơ sinh bị ọc sữa.

Bạn đang xem: Cách xử trí khi bé bị sặc sữa lên mũi

Xử lý khi trẻ sơ sinh hay bị ọc sữa

Khi trẻ được khoảng 1 đến 2 tháng tuổi, hệ thống tiêu hóa của trẻ còn yếu, các van trong dạ dày hoạt động chưa đồng bộ. Khi bú trẻ có thể nuốt hơi theo vào dạ dày gây no, sau đó nếu mẹ lại đặt nằm ở tư thế nghiêng thì trẻ dễ bị ọc sữa.

Đây là hiện tượng ọc sữa sinh lý, mẹ có thể giúp bé tránh được bằng cách chia nhỏ thời gian cho bú, giúp trẻ tiêu hóa dễ dàng hơn. Nếu trẻ bú bình, mẹ nên giữ bình sữa nghiêng 45 độ, núm vú cao su luôn đầy sữa để trẻ không bú hơi tránh làm căng dạ dày, hạn chế việc trẻ ọc sữa.

Tuy nhiên, nếu trẻ bị ọc sữa nhiều lần trong khi mẹ đã cố gắng khắc phục tình trạng ọc sữa sinh lý, thì nên xét tới nguyên nhân khác mà theo bác sĩ nhi khoa khuyến cáo. Nếu ọc sữa và kèm theo một số biểu hiện khác thường có thể gặp trong những bệnh lý như: các dị tật ở đường tiêu hóa như hẹp thực quản, hẹp tá tràng là khi trẻ có biểu hiện ọc sữa liên tục mặc dù không bú cũng ọc, hoặc ói ra rồi bú, bú xong lại ói ra; một số bệnh đường tiêu hóa tắc ruột, lồng ruột hay gặp ở những trẻ sau 3 tháng tuổi, trẻ đột nhiên ói, đang bú bình thường bỗng nhiên khóc thét lên, ưỡn bụng, bụng có thể nổi phồng lên … cần phải xử trí cấp cứu càng sớm càng tốt. Trong trường hợp này, mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện để được xử lý kịp thời.

Một điều đáng lưu ý là trẻ không chỉ ọc sữa mà còn bị giật mình kèm co giật trong lúc ngủ, vặn mình thì người mẹ cần xem lại chế độ ăn uống của mình vì đó là dấu hiệu cho thấy cơ thể trẻ đang thiếu canxi. Theo thống kê từ các bệnh viện nhi tại TP.HCM, mỗi năm hàng trăm trẻ thiếu canxi có biểu hiện tương tự.

Nguyên nhân và cách xử trí nôn trớ ở trẻ

*

Nôn trớ liên quan đến ăn uống. Hay gặp ở trẻ nhỏ do ép trẻ ăn quá nhiều, bú quá no, bú chai, ngậm vú giả, pha sữa không đúng cách, không dung nạp sữa bò hoặc bắt đầu ăn bổ sung với thức ăn mới lạ… Nôn thường xuất hiện sớm, số lượng chất nôn ít, chủ yếu là thức ăn. Trẻ vẫn chơi bình thường, không ảnh hưởng đến tình trạng cơ thể. Do vậy, chỉ cần điều chỉnh cách cho ăn.

– Không ép trẻ ăn nhiều làm cho trẻ sợ hãi khi nhìn thấy thức ăn.– Chia thức ăn làm nhiều bữa nhỏ trong ngày để bảo đảm đủ số lượng thức ăn cần thiết.– Ở những trẻ bú mẹ thì sau khi bú xong nên bế trẻ 10-15 phút rồi mới đặt trẻ nằm.– Pha sữa đúng công thức và nên cho ăn bằng thìa hoặc uống bằng cốc.– Khi cho trẻ bú bình với đầu vú cao su thì cần nghiêng bình sao cho sữa ngập cổ bình để tránh nuốt không khí vào dạ dày.– Một số trẻ tạm thời cơ thể không dung nạp sữa bò tươi thì thay thế bằng sữa đậu nành hoặc sữa bò dưới dạng sữa chua.

Ọc sữa, nôn do co thắt môn vị: Thường gặp ở trẻ dưới 6 tháng tuổi, thể trạng thần kinh dễ bị kích thích hay quấy khóc hờn dỗi, kém ngủ. Nôn xuất hiện sớm trong những ngày đầu sau đẻ dù trẻ ăn sữa mẹ hay sữa bò, chất nôn là nước sữa hoặc sữa đông vón tùy theo thời gian sữa lưu lại dạ dày.

Trẻ vẫn háu ăn, ít bị sụt cân, cơ thể vẫn phát triển bình thường. Bệnh sẽ giảm dần khi trẻ bắt đầu ăn chế độ đặc, vì ăn chất lỏng không khí dễ vào dạ dày gây đầy hơi trẻ dễ bị nôn trớ. Chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ cần lưu ý:

– Cho trẻ ăn thức ăn đặc hơn bằng cách pha thêm nước cháo vào sữa.– Cho trẻ bú nhiều lần hơn bình thường. Sau mỗi lần bú bế trẻ đầu cao một lúc sau đó đặt trẻ nằm nghiêng bên trái 10 phút rồi chuyển sang bên phải, cuối cùng đặt trẻ nằm ngửa.– Ngoài ra có thể sử dụng thuốc chống nôn motilium, primperan.

Ọc sữa, nôn do bệnh tật: Hay gặp trong các bệnh nhiễm khuẩn tiêu chảy, viêm mũi họng, viêm phổi, viêm màng não… một số bệnh ngoại khoa như lồng ruột, tắc ruột, viêm ruột non hoại tử…

Trẻ ọc sữa, nôn đột ngột và kèm theo các triệu chứng đặc hiệu của từng bệnh. Cần đưa trẻ đến khám ở cơ sở y tế để xử trí kịp thời.

Ọc sữa, nôn do dị tật bẩm sinh đường tiêu hóa

Hẹp phì đại môn vị: Là do phì đại lớp cơ môn vị gây hẹp tắc môn vị. Bệnh hay gặp ở trẻ trai. Sau khi sinh, trẻ vẫn bú mẹ và đại tiện bình thường, khoảng 3-4 tuần sau thì xuất hiện nôn, nôn liên tục sau khi ăn, nôn nhiều lần, nôn vọt thành tia, số lượng nhiều.

Chất nôn là sữa hoặc sữa đông vón đọng lâu trong dạ dày. Nôn kéo dài làm cho trẻ sụt cân nhanh, trẻ vẫn háu ăn, ỉa phân ít, đái ít. Thăm khám bụng thấy sóng nhu động ở hạ sườn trái lan từ trái sang phải hoặc sờ thấy u cơ môn vị di động nằm ở dưới bờ trước của gan.

Luồng trào ngược dạ dày thực quản là hiện tượng thức ăn trong dạ dày trào lên thực quản. Nôn trớ thường xuất hiện sớm ngay sau đẻ, nôn trớ sau bữa ăn, khi trẻ nằm hoặc khi trẻ khóc. Số lượng chất nôn ít, chất nôn thường là sữa mới ăn vào, đôi khi có màu nâu. Nôn làm cho trẻ biếng ăn, suy dinh dưỡng.

Để giảm bớt ọc sữa, nôn trớ và phòng thiếu dinh dưỡng thì cần lưu ý cách cho trẻ ăn.

– Chia thức ăn làm nhiều bữa nhỏ trong ngày, tăng số lần cho bú.– Sau khi ăn nên bế vác trẻ 10-15 phút.– Chế độ ăn đặc dần lên.– Sử dụng thuốc chống nôn.

Nếu chẩn đoán nôn do các dị tật bẩm sinh thường phải xử trí ngoại khoa.

Khắc phục chứng ọc sữa cho bé 8 tháng tuổi

Cháu nhà tôi được 8 tháng tuổi, hay bị nấc cục sau mỗi khi bú no và thường ọc sữa. Xin bác sĩ tư vấn cách khắc phục? (Khả Uyên, Phú Mỹ Hưng, TP HCM.)

Bác sĩ CK II Trần Ánh Tuyết – Chuyên khoa Tiêu hóa Gan mật – Phòng khám Yersin

Khi bú (nhất là bú bình), bé hay nuốt hơi, tạo ra các khối hơi trong dạ dày, làm cho bé sình bụng, ọc sữa hay nấc cục. Để khắc phục, bạn nên để đầu bé hơi cao hơn bụng, sữa luôn ngập núm vú phía bên trong bình sữa để tránh nuốt hơi.

Bé bú xong một phần, mẹ nên bế bé ngồi, đồng thời vỗ và vuốt nhẹ lưng từ trên xuống, vuốt nhiều lần cho đến khi nghe bé ợ hơi, sau đó có thể cho bé bú tiếp như hướng dẫn bên trên.

Nếu đã thực hiện như vậy mà bé vẫn còn hay ọc sữa thì mẹ có thể cho bé uống thuốc có hoạt chất simethicone ở dạng giọt, mỗi lần uống từ 6 giọt đến 8 giọt. Simethicone có tác dụng nhẹ nhàng tại hệ tiêu hoá, và không hấp thụ vào máu nên khá hiệu quả và an toàn đối với trẻ em.

Trẻ sơ sinh 2 tháng đầu hay ọc sữa, vặn mình có thể do thiếu canxi

Thấy con bị vặn mình, ọc sữa, giật mình khi ngủ kèm co giật, nghĩ bị động kinh, chị Hậu đưa con đến bệnh viện khám, tuy nhiên theo các bác sĩ, nguyên nhân là thiếu canxi.

Chị Hậu cho biết, sau khi sinh chị không có đủ sữa cho con bú và cũng không điều kiện để mua các loại sữa có bổ sung canxi cho con.

Vợ chồng anh Hào, nhà ở Nhơn Trạch, Đồng Nai thì lo lắng chạy tìm thầy khắp nơi để điều trị chứng cứ bú vào là ọc sữa của con. Dùng nhiều loại thuốc, trị bằng nhiều mẹo vẫn không có kết quả, cuối cùng khi đến khám tại Bệnh viện Nhi Đồng 2, anh chị mới biết bé bị thiếu canxi.

Theo các bác sĩ, hiện tượng này thường xảy ra cho trẻ trong 2 tuần đầu sau sinh. Thời gian này do xương trẻ cần phát triển mạnh, đòi hỏi lượng canxi cung cấp rất lớn, song sau khi cắt rốn, lượng canxi từ mẹ cung cấp cho con bị mất đột ngột và nguồn cung cấp từ bên ngoài qua sữa thiếu.

Bác sĩ Nguyễn Thị Hoa, Trưởng Khoa dinh dưỡng, Bệnh viện Nhi Đồng 1 khẳng định, canxi là một trong những muối khoáng có chức năng tham gia vào các phản ứng chuyển hóa, điều hòa môi trường trong cơ thể như trong mạch máu, tế bào… Do đó nếu không cung cấp đủ canxi trẻ sẽ bị biến dạng xương tay, chân; chậm mọc răng, rụng tóc; nhiễm trùng đường hô hấp do lồng ngực bị méo….

Theo bác sĩ Hoa, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng quan trọng nhất giúp trẻ sơ sinh tránh tình trạng thiếu canxi. Mẹ có thể bổ sung canxi bằng những loại thực phẩm giàu chất này như cua đồng, sữa và các chế phẩm từ sữa, mè, tép, đậu tương và những chế phẩm làm từ đậu nành, trứng… Trường hợp mẹ không có sữa cho con bú thì trẻ cần phải được bổ sung canxi từ các loại sữa bột có hỗ trợ loại chất này.

Xem thêm: Đau Rát Vòm Họng Trên Là Bị Sưng Vòm Họng Trên Là Bị Gì? Làm Sao Khỏi?

Còn theo bác sĩ Nguyễn Lân Đính, chuyên gia dinh dưỡng, nhu cầu canxi cần thiết cho cơ thể trẻ dưới 3 tháng là 300mg và 500mg cho trẻ từ 6 tháng đến 9 tuổi. Canxi không được tạo ra trong cơ thể mà phải cung cấp hàng ngày bởi thức ăn, chủ yếu là từ sữa. Tuy nhiên, muốn canxi được hấp thu và sử dụng tốt thì cơ thể phải có đủ vitamin D. Phơi nắng buổi sáng cho trẻ cũng là cách tốt để cung cấp vitamin D.